149 મિલિયન ઈમેલ-પાસવર્ડ લીક? Gmail, Facebook યુઝર્સ ડરી ગયા, જાણો હકીકત શું છે

છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોશિયલ મીડિયા અને ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ પર ભારે ચર્ચા ચાલી રહી છે કે લગભગ 149 મિલિયન ઈમેલ આઈડી અને પાસવર્ડ ઇન્ટરનેટ પર મુક્તપણે ફરી રહ્યા છે. પહેલી નજરે આ એક મોટા સાયબર હુમલા જેવું લાગી શકે, પરંતુ હકીકત થોડું અલગ છે.

અહેવાલો મુજબ, આ કોઈ નવો હેક નથી. વર્ષો દરમિયાન વિવિધ વેબસાઇટ્સ અને એપ્સમાંથી જે ડેટા લીક થયો હતો, તેને એકત્ર કરીને એક મોટો ડેટાબેઝ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. એટલે કે, અલગ-અલગ જૂના ડેટા બ્રીચને જોડીને આ નવી યાદી બનાવવામાં આવી છે.

Gmail અને Facebook યુઝર્સ માટે કેટલો ખતરો?

આ લીક થયેલી યાદીમાં Gmail, Facebook, Instagram, Netflix અને PayPal જેવા મોટા પ્લેટફોર્મ્સના ઈમેલ સરનામાં સામેલ હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ કારણે યુઝર્સમાં ચિંતા વધી છે.

હકીકતમાં, સૌથી મોટો ખતરો ડેટા લીકથી ઓછો અને પાસવર્ડ રીયૂઝ કરવાની આદતથી વધારે છે.

જો તમારો ઈમેલ અને પાસવર્ડ અગાઉ કોઈ બ્રીચમાં લીક થયો હોય અને તમે એ જ પાસવર્ડ અન્ય વેબસાઇટ્સ પર ઉપયોગ કરતા હો, તો હેકર્સ તેને અલગ-અલગ એકાઉન્ટ્સમાં અજમાવી શકે છે. આ પ્રકારના હુમલાને Credential Stuffing Attack કહેવામાં આવે છે.

તમારો ડેટા લીક થયો છે કે નહીં કેવી રીતે તપાસશો?

તમારા માટે એક વિશ્વસનીય ટૂલ ઉપલબ્ધ છે — Have I Been Pwned.

આ વેબસાઇટ પ્રખ્યાત સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાત ટ્રોય હન્ટ દ્વારા બનાવવામાં આવી છે અને વિશ્વભરની મોટી કંપનીઓ તેના પર વિશ્વાસ કરે છે.

આ સાઈટ પર તમે માત્ર તમારું ઈમેલ સરનામું દાખલ કરો, અને તરત જ ખબર પડી જશે કે તે કોઈ ડેટા બ્રીચમાં સામેલ છે કે નહીં.

જો બ્રીચ મળ્યો હોય, તો સાઈટ બતાવે છે:

ડેટા કઈ વેબસાઇટ પરથી લીક થયો

ઘટના કયા વર્ષમાં બની

ફક્ત ઈમેલ લીક થયો કે પાસવર્ડ પણ

ડેટા બ્રીચથી બચવાના જરૂરી પગલાં

જે વેબસાઇટ પર બ્રીચ થયો હોય ત્યાંનો પાસવર્ડ તરત બદલો

જો એ જ પાસવર્ડ અન્ય સાઇટ્સ પર ઉપયોગમાં લેવાતો હોય, તો ત્યાં પણ બદલો

દરેક મહત્વપૂર્ણ એકાઉન્ટ માટે અલગ અને મજબૂત પાસવર્ડ રાખો

2-સ્ટેપ વેરિફિકેશન (2FA) અવશ્ય ચાલુ કરો

પાસવર્ડ યાદ રાખવામાં મુશ્કેલી હોય તો Password Manager Tool નો ઉપયોગ કરો