આયુર્વેદમાં વજન વધારવું એટલે માત્ર શરીરમાં ચરબીના થર જમા કરવા એવું નથી, પરંતુ શરીરની ‘સપ્ત ધાતુઓ’ (રસ, રક્ત, માંસ, મેદ, અસ્થિ, મજ્જા અને શુક્ર) ને મજબૂત બનાવવી તે છે. જો તમે પણ કુદરતી અને સુરક્ષિત રીતે વજન વધારવા માંગતા હોવ, તો આ આયુર્વેદિક પદ્ધતિઓ રામબાણ સાબિત થઈ શકે છે.
અશ્વગંધા અને દૂધ
આયુર્વેદમાં અશ્વગંધાને અત્યંત શક્તિશાળી ઔષધિ માનવામાં આવે છે. તેમાં રહેલા વિથેનોલાઇડ્સ અને આલ્કલોઇડ્સ જેવા તત્વો શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે અને માંસપેશીઓના વિકાસમાં મદદ કરે છે. રોજ રાત્રે ગરમ દૂધમાં એક ચમચી અશ્વગંધા પાઉડર ઉમેરીને પીવાથી પાચન સુધરે છે અને ભૂખ ઉઘડે છે, જે વજન વધારવાની પ્રક્રિયાને વેગ આપે છે.
ગાયનું ઘી અને દૂધનું સેવન
વજન વધારવા માટે આયુર્વેદમાં ગાયના ઘીને શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવ્યું છે. ઘીમાં ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત હેલ્ધી ફેટ્સ હોય છે જે શરીરના આંતરિક અંગોને પોષણ આપે છે. દૂધ કેલ્શિયમ અને પ્રોટીનનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે. જે લોકોનું પાચન નબળું છે તેમણે દૂધમાં ચપટી સૂંઠ કે એલચી ઉમેરીને પીવું જોઈએ જેથી તે સરળતાથી પચી જાય અને શરીરને શક્તિ આપે.
સંતુલિત આહાર અને ફળોની ભૂમિકા
માત્ર બહારનું જંક ફૂડ ખાવાથી વજન વધશે એ ધારણા ખોટી છે. આયુર્વેદ મુજબ, ખજૂર અને કિસમિસ વજન વધારવા માટેના શ્રેષ્ઠ ફળો છે. ખજૂરમાં નેચરલ સુગર અને ફાઈબર પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોય છે. રાત્રે પલાળેલી કિસમિસ સવારે ખાવાથી રક્તશુદ્ધિ થાય છે અને વજનમાં વધારો થાય છે. આ ઉપરાંત કેળા અને દૂધનું સેવન પણ માંસપેશીઓ મજબૂત કરવા માટે જાણીતું છે.
વ્યાયામ
ઘણા લોકો માને છે કે વ્યાયામ કરવાથી વજન ઘટે છે, પરંતુ યોગ્ય કસરત વજન વધારવા માટે પણ તેટલી જ જરૂરી છે. યોગ અને હળવી કસરત કરવાથી શરીરમાં રક્ત પરિભ્રમણ સુધરે છે અને આપણે જે ખોરાક લઈએ છીએ તેના પોષક તત્વો શરીરના કોષો સુધી પહોંચે છે. વ્યાયામથી ભૂખ વધે છે અને શરીરમાં ચરબીને બદલે ‘લીન મસલ્સ’ વધે છે.
માનસિક તણાવ અને ઊંઘ
આયુર્વેદમાં ‘નિદ્રા’ ને સ્વાસ્થ્યનો સ્તંભ માનવામાં આવ્યો છે. જો તમે સતત તણાવમાં રહેતા હોવ, તો શરીરમાં કોર્ટીસોલ હોર્મોન વધે છે જે મેટાબોલિઝમને અસ્તવ્યસ્ત કરે છે અને ભૂખ મારી નાખે છે. તણાવને કારણે ખાધેલો ખોરાક શરીરને લાગતો નથી. તેથી, પૂરતી 7-8 કલાકની ઊંઘ લેવી અને માનસિક શાંતિ જાળવવી એ વજન વધારવા માટેની પૂર્વશરત છે.
જીવનશૈલીમાં ફેરફાર કરવો જરૂરી
વજન વધારવા માટે રાતોરાત પરિણામની અપેક્ષા રાખવાને બદલે ધીરજપૂર્વક જીવનશૈલીમાં ફેરફાર કરવો જરૂરી છે. કેમિકલયુક્ત દવાઓ કે પાઉડરના શોર્ટકટ લેવાને બદલે આયુર્વેદિક જીવનશૈલી અપનાવવી એ લાંબા ગાળે વધુ ફાયદાકારક અને સુરક્ષિત છે.


Leave a Comment