Sleep Apnea દર્દીઓ માટે ખુશખબર! નવી દવાથી શ્વાસ લેવાની ગુણવત્તામાં 47% સુધારાનો દાવો

વૈજ્ઞાનિકોએ ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ સ્લીપ એપનિયા સાથે સંઘર્ષ કરતા લાખો લોકો માટે નવી દવા શોધી છે. આ દવા ખાસ કરીને તે લોકો માટે આશીર્વાદ સમાન બની શકે છે જેમને ઊંઘતી વખતે ચહેરા પર ભારે CPAP મશીનનું માસ્ક પહેરવું મુશ્કેલ અને ઝંઝટભર્યું લાગે છે.

સ્લીપ એપનિયા શું છે અને તે કેમ ખતરનાક છે?
ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ સ્લીપ એપનિયા એવી બીમારી છે જેમાં ઊંઘ દરમિયાન ગળાની પેશીઓ સંપૂર્ણ રીતે ઢીલી પડી જાય છે. તેના કારણે આસપાસના ટિશ્યૂ શ્વાસની નળી પર દબાણ કરે છે અને હવા જવાની જગ્યા અટકી જાય છે. આ કારણે ઊંઘ દરમિયાન વારંવાર શ્વાસ અટકી જાય છે અને શરીરમાં ઓક્સિજનની કમી થવા લાગે છે. જો લાંબા સમય સુધી તેનો ઈલાજ ન કરવામાં આવે તો શ્વાસમાં આવતી આ હેરાનગતિને કારણે હૃદયરોગ, સ્ટ્રોક અને ડાયાબિટીસ જેવી ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ ઘણું વધી શકે છે.

અત્યાર સુધી સારવારમાં શું મુશ્કેલી હતી?
હાલમાં આ બીમારી માટે સૌથી અસરકારક સારવાર CPAP મશીન માનવામાં આવે છે, જે માસ્ક દ્વારા ગળામાં સતત હવાના દબાણને જાળવી રાખે છે, પરંતુ સમસ્યા એ છે કે લગભગ 50% દર્દીઓ એક વર્ષમાં જ આ મશીનનો ઉપયોગ બંધ કરી દે છે. કારણ કે માસ્ક પહેરવાથી ગૂંગળામણ જેવી લાગણી થાય છે, મોઢું સૂકાઈ જાય છે અને મુસાફરી દરમિયાન આ મશીન સાથે રાખવું ખૂબ અસુવિધાજનક બને છે.

નવી દવા ‘સલ્થિયમ’ કેવી રીતે કામ કરે છે?
વૈજ્ઞાનિકોએ ‘સલ્થિયમ’ નામની દવાનું પરીક્ષણ કર્યું છે. હકીકતમાં આ દવા કેટલાક દેશોમાં પહેલેથી જ મિરગીના ઈલાજ માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે, પરંતુ હવે તે સ્લીપ એપનિયામાં પણ ખૂબ અસરકારક હોવાનું જણાયું છે. આ દવા કોઈ મશીન વગર કામ કરે છે. તે સીધી મગજમાંથી મળતા તે સંકેતોને સ્થિર બનાવે છે જે આપણા શ્વાસને નિયંત્રિત કરે છે. સાથે સાથે તે ગળાના ઉપરના ભાગની પેશીઓને સક્રિય રાખે છે જેથી ઊંઘ દરમિયાન શ્વાસની નળી સંકોચાય નહીં.

રિસર્ચથી નવી આશા જાગી
પ્રખ્યાત મેડિકલ જર્નલ ‘ધ લાન્સેટ’ માં પ્રકાશિત આ સંશોધનમાં સ્વીડનની ગોથેનબર્ગ યુનિવર્સિટીના સંશોધકો પણ સામેલ હતા. યુરોપના અનેક દેશોમાં 298 દર્દીઓ પર 12 અઠવાડિયા સુધી આ દવાનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું. દર્દીઓને સૂતા પહેલા એક કલાક પહેલાં 100mg, 200mg અથવા 300mgની માત્રા આપવામાં આવી.

પરિણામો ખૂબ ઉત્સાહજનક રહ્યા

• શ્વાસ અટકવાની સમસ્યામાં મોટી ઘટાડો: 200mg અને 300mg માત્રા લેતા દર્દીઓમાં શ્વાસ અટકવાની સમસ્યા 30% થી 50% સુધી ઘટી ગઈ. સૌથી વધારે માત્રા (300mg) લેતા દર્દીઓમાં આ સમસ્યા 47% સુધી ઘટી ગઈ.
• ઉત્તમ ઊંઘ: રાત્રે ઓક્સિજનનું સ્તર સુધર્યું અને દિવસ દરમિયાન બિનજરૂરી ઊંઘ આવવાની સમસ્યા પણ ઘણી હદ સુધી ઘટી ગઈ.
• સંતુલિત માત્રા: 200mgની માત્રાને અસર અને સાઇડ ઇફેક્ટ બંને દ્રષ્ટિએ સૌથી સંતુલિત માનવામાં આવી.
• સુરક્ષિત: દર્દીઓમાં કોઈ ગંભીર સુરક્ષા સમસ્યા જોવા મળી નથી. તેના સાઇડ ઇફેક્ટ્સ ખૂબ હળવા હતા જેમ કે હળવો માથાનો દુખાવો જે થોડા સમય પછી જાતે જ ઠીક થઈ ગયો હતો.