Gujarat Pollution: શિયાળામાં વધતું વાયુ પ્રદૂષણ બન્યું આરોગ્ય માટે મોટો ખતરો

શિયાળાની શરૂઆત સાથે જ ગુજરાતમાં વાયુ પ્રદૂષણનું સ્તર ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે. અમદાવાદ સહિત રાજ્યના અનેક શહેરોમાં એર ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સ (AQI) સતત 200ને પાર નોંધાઈ રહ્યો છે, જે ‘નબળીથી અતિ નબળી’ શ્રેણીમાં આવે છે. પ્રદૂષિત હવાની સીધી અસર લોકોના શ્વસનતંત્ર પર પડી રહી છે, જેના કારણે શ્વાસની તકલીફ ધરાવતા દર્દીઓની સંખ્યામાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.

દર કલાકે 15 નવા દર્દી, 108 સેવા પર વધતો ભાર

ઈમરજન્સી સેવા ‘108’ના આંકડા મુજબ વર્ષ 2025 દરમિયાન શ્વાસની સમસ્યાને લઈને કુલ 1.29 લાખથી વધુ ઈમરજન્સી કોલ્સ નોંધાયા છે. સરેરાશ રીતે દરરોજ 361 નવા કેસ સામે આવ્યા છે, એટલે કે રાજ્યમાં દર કલાકે લગભગ 15 લોકો શ્વાસ લેવામાં તકલીફ માટે તાત્કાલિક મદદ માંગે છે.

તુલનાત્મક રીતે વર્ષ 2023માં આ આંકડો આશરે 91 હજાર હતો, જે દર્શાવે છે કે માત્ર બે વર્ષમાં શ્વસન સંબંધિત કેસોમાં લગભગ 40 ટકાનો વધારો થયો છે.

અમદાવાદ સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત, સુરત અને વડોદરા પાછળ

વર્ષ 2025માં શ્વાસની તકલીફને લઈને સૌથી વધુ ઈમરજન્સી કોલ્સ **અમદાવાદ (31,162)**માંથી નોંધાયા છે. વાહન વ્યવહારનો વધતો ભાર, ઉદ્યોગોથી નીકળતો ધુમાડો, બાંધકામની ધૂળ અને શિયાળામાં હવામાં ભેજ ઓછો રહેવાને કારણે પ્રદૂષક તત્ત્વો લાંબા સમય સુધી હવામાં અટકી રહે છે.

અમદાવાદ બાદ સુરત અને વડોદરા શહેરોમાં પણ સ્થિતિ ગંભીર બની રહી છે. જોકે 2024ની સરખામણીએ 2025માં થોડો ઘટાડો નોંધાયો છે, પરંતુ નિષ્ણાતો આને તાત્કાલિક રાહત ગણાવે છે.

COPD અને જીવનશૈલી બની રહી છે ગંભીર સમસ્યા

આરોગ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ પ્રદૂષિત હવા, ધુમ્રપાન, બાયોમાસ ઈંધણનો ઉપયોગ અને બેઠાડુ જીવનશૈલી COPD (ક્રોનિક ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ પલ્મોનરી ડિસીઝ) જેવા રોગોને વેગ આપી રહ્યા છે. આ રોગ ખાસ કરીને 30 વર્ષની ઉંમર બાદ વધુ જોવા મળે છે અને લાંબા સમય સુધી ધુમ્રપાન કરનારાઓ માટે ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે.

બચાવ માટે નિષ્ણાતોની સલાહ

નિષ્ણાતો લોકોকে પ્રદૂષણના સમયમાં બહાર નીકળતી વખતે માસ્ક પહેરવા, વહેલી સવારે અને ભારે ટ્રાફિકવાળા વિસ્તારો ટાળવા તથા ઘરમાં યોગ્ય વેન્ટિલેશન જાળવવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. જો સમયસર સાવચેતી ન લેવાય તો શિયાળામાં વધતું વાયુ પ્રદૂષણ ગુજરાત માટે ગંભીર આરોગ્ય સંકટ બની શકે છે.