ગુજરાતમાં સ્કૂલ ડ્રોપઆઉટ રેટમાં 341% નો ઉછાળો, 2.40 લાખ વિદ્યાર્થીઓ શાળા બહાર

ગુજરાતના શિક્ષણક્ષેત્રે એક ચિંતાજનક આંકડો સામે આવ્યો છે. સરકારે વર્ષે વર્ષે શાળા પ્રવેશોત્સવ જેવા અભિયાનો ચલાવ્યા છતાં, છેલ્લા એક વર્ષમાં રાજ્યમાં સ્કૂલ છોડનારા વિદ્યાર્થીઓનો આંકડો 2.40 લાખને વટાવી ગયો છે.

• અસાધારણ વધારો

વર્ષ 2024–25 દરમિયાન 54,451 વિદ્યાર્થીઓએ અભ્યાસ છોડ્યો હતો, જ્યારે 2025–26માં આ આંકડો 341% વધીને 2.40 લાખ થયો છે. શિક્ષણ પર કરોડોનું બજેટ ફાળવાયા છતાં આટલો મોટો ઉછાળો ચિંતાને જન્મ આપે છે.

• શિક્ષણ પર ખર્ચ છતાં પરિસ્થિતિ ખરાબ

સમગ્ર શિક્ષા અભિયાન અને અન્ય યોજનાઓ હેઠળ રાજ્યએ 2,199 કરોડથી વધુ ખર્ચ કર્યો હોવા છતાં ઘણી શાળાઓમાં આજે પણ:

પૂરતા વર્ગખંડોની અછત

શિક્ષકોની કમી

મૂળભૂત સુવિધાઓનો અભાવ

જોઈ શકાય છે. આથી બજેટનો વાસ્તવિક ઉપયોગ કઇ દિશામાં થાય છે તે પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.

• કેન્દ્ર સરકારનો ખુલાસો

લોકસભામાં કેન્દ્ર સરકારએ સત્તાવાર રીતે જાણકારી આપી કે ગુજરાતમાં 2.40 લાખ બાળકો ‘Out-of-School’ શ્રેણીમાં છે, જે વિકસિત રાજ્યો માટે અત્યંત ગંભીર મુદ્દો ગણાય છે.

નિષ્ણાતોના મતે મુખ્ય કારણો

ગરીબ પરિવારોની આર્થિક પરિસ્થિતિ

સરકારી શાળાઓની ગુણવત્તામાં ઘટાડો

શિક્ષણ પ્રત્યે રસમાં ઘટાડો

શાળાઓ અને સમાજ વચ્ચે સંવાદની કમી

વિદ્વાનો કહે છે કે માત્ર પ્રવેશોત્સવથી સમસ્યા ઉકેલાતી નથી; મોનીટરીંગ, શિક્ષક ભરતી અને સુવિધા સુધારણા જરૂરી છે.

• રાજકીય–સામાજિક પ્રતિક્રિયા

સામાજિક સંસ્થાઓ અને શિક્ષણપ્રેમીઓએ રાજ્ય સરકારને આદેશ આપ્યો છે કે આ મુદ્દે પારદર્શકતા રાખીને તાત્કાલિક પગલાં લેવાં જોઈએ. કારણ કે આ માત્ર આંકડાનો મુદ્દો નથી, પરંતુ રાજ્યના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલ ગંભીર પ્રશ્ન છે.