ભારતમાં નોકરીઓ પર સંકટ: 2 કરોડ કામદારો જોખમમાં, નિષ્ણાતે આપેલી સ્ટ્રેટેજી અને મધ્યવર્ગ માટે મહત્વપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા

ભારતમાં મધ્યવર્ગની નોકરીઓ પર આવતો સંકટ માત્ર મંદીનું પરિણામ નથી, પરંતુ ઘણા બીજા કારણો આકરા બન્યા છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે, જો નીતિ નિર્માતાઓ તરત પગલાં નહીં ભરે, તો પરિણામ બહુ જ ખરાબ થઈ શકે છે.

• નોકરીઓ ઓછી થવાનું કારણ

નોકરીઓ મંદીથી નહીં પરંતુ કંપનીઓના ઓપરેશન, AI અને વૈશ્વિક વેપારની પરિસ્થિતિઓને કારણે ખતમ થવાની સંભાવના છે. ભારતના વ્હાઇટ-કોલર જૉબ માર્કેટમાં ચાલી રહેલી ભારે ઉથલ-પાથલ વિશે જણાવતા નિષ્ણાતો માને છે કે, નોકરી બજારમાં મોટી ઉથલપાથલ છે. IT,બેંકિંગ અને મીડિયા જેવા ક્ષેત્રોની પરંપરાગત મધ્યવર્ગીય નોકરીઓની જગ્યાએ હવે ગિગ જૉબ્સ લઈ રહી છે.

• ભારતને થશે અસર

આ અસરનું પૂરું ચિત્ર જોવા ભારતને 2થી 3 વર્ષ લાગી શકે છે. આ દરમિયાન પગારદાર નોકરીઓનો મોટો ભાગ નષ્ટ થઈ શકે છે અને ભારત એક મોટું ગિગ ઇકોનૉમી બની જશે. આ માત્ર રાઈડ, શેર અથવા ખોરાક ડિલિવરી જેવી નોકરીઓ સુધી મર્યાદિત નહીં રહે. આપણા ઘણા સગાં-વહાલાં પણ આ નવી ગિગ ઇકૉનૉમીનો ભાગ બનશે.

• કંપનીઓ લોકોની જગ્યાએ AI અપનાવી રહી છે

આ સંકટનું કારણ આર્થિક મંદી નથી. વાસ્તવમાં કંપનીઓ ખર્ચ ઘટાડવા અને કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરવા માટે AI અપનાવી રહી છે. લગભગ દરેક કંપની માણસોની જગ્યાએ AIનો ઉપયોગ કરી રહી છે. હવે જાહેરાતો પણ AI આધારિત બની ગઈ છે. જાહેરાતોમાં દેખાતા મોડલ્સ પણ AI જનરેટેડ છે.

• વધતું દેવું તણાવ વધારી શકે

ભારતમાં વધી રહેલું દેવું પણ તણાવ વધારી રહ્યું છે. હોમ લોનને છોડીને, ભારતીય ઘરેલું દેવું આવકના 33–34% જેટલું છે, જે દુનિયાના સૌથી ઊંચા પ્રમાણમાં ગણાય છે. આ વિભાગ પર ભારે બોજ છે અને આ દેવું ચૂકવવામાં વર્ષો લાગી જશે. ઉપભોગ વધારવા પ્રોત્સાહન આપવું મદદરૂપ થઈ શકે છે, પરંતુ એટલું સરળ નથી કે પ્રોત્સાહન આપ્યું એટલે સમસ્યા છુટી ગઈ.

• ટ્રમ્પ ટેરિફની અસર

બાહ્ય જોખમો તરફ વાત કરીએ તો, જો રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ ટેરિફ પાછો નહીં ખેંચે, તો આવતી ક્રિસમસ સુધીમાં લગભગ 2 કરોડ ભારતીયોની નોકરી જઈ શકે છે. આશા છે કે, ભારત સરકાર અને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ જલ્દીથી એક મુક્ત વેપાર કરાર પર પહોંચી જાય.