જાણો યુઝર્સ પર કેવી થશે અસર ; 1 માર્ચથી WhatsApp અને Telegram માટે SIM બાઇન્ડિંગ ફરજિયાત

WhatsApp : દેશમાં વધતા જતા સાયબર ક્રાઈમ અને ઓનલાઈન છેતરપિંડીના કિસ્સાઓને રોકવા માટે ભારત સરકાર આગામી 1 માર્ચ, 2026 થી એક ક્રાંતિકારી નિયમ અમલમાં લાવવા જઈ રહી છે. આ નવા નિયમ અનુસાર, WhatsApp, Telegram અને Signal જેવી લોકપ્રિય મેસેજિંગ એપ્સને યુઝરના એક્ટિવ સિમ (SIM) કાર્ડ સાથે કનેક્ટ કરવું ફરજિયાત બનશે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે, હવે તમે તમારા ફોનમાં ભૌતિક રીતે સિમ કાર્ડ હાજર રાખ્યા વગર આ એપ્સનો ઉપયોગ કરી શકશો નહીં.

શું છે નવો ‘સિમ-બાઇન્ડિંગ’ નિયમ?
ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ (DOT) દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ, તમામ OTT મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ્સને 90 દિવસની અંદર તેમની સિસ્ટમમાં ફેરફાર કરવા આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. અત્યાર સુધી ઘણા યુઝર્સ એકવાર વેરિફિકેશન કર્યા પછી સિમ કાર્ડ કાઢી નાખતા હતા અથવા બીજા ફોનમાં સિમ હોવા છતાં અન્ય ઉપકરણમાં એપ ચલાવતા હતા. પરંતુ 1 માર્ચ પછી, એપ સમયાંતરે તપાસશે કે જે નંબર પર એકાઉન્ટ રજિસ્ટર્ડ છે, તે સિમ કાર્ડ તે જ ફોનમાં સક્રિય છે કે નહીં. જો સક્રિય સિમ નહીં મળે, તો એપ મર્યાદિત મોડમાં જશે અથવા કામ કરવાનું બંધ કરી દેશે.

WhatsApp વેબ યુઝર્સ માટે મુશ્કેલી વધશે
આ નિયમની સૌથી મોટી અસર તે લોકો પર પડશે જેઓ ઓફિસ કે કામકાજ માટે કમ્પ્યુટર પર WhatsApp વેબ અથવા ટેલિગ્રામ વેબનો ઉપયોગ કરે છે. નવા સુરક્ષા પ્રોટોકોલ મુજબ, વેબ સેશન દર છ કલાકે આપમેળે સમાપ્ત થઈ જશે. યુઝર્સે દર છ કલાકે ફરીથી QR કોડ સ્કેન કરીને લોગ-ઈન કરવું પડશે. સાયબર છેતરપિંડી કરનારાઓ ઘણીવાર વેબ સેશનનો દુરુપયોગ કરીને લોકોના એકાઉન્ટ હેક કરતા હોય છે, જેને રોકવા માટે આ ‘ટાઈમ-આઉટ’ સિસ્ટમ દાખલ કરવામાં આવી છે.

શા માટે સરકાર લઈ રહી છે આ કડક નિર્ણય?
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ પગલું રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ડિજિટલ સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે લેવામાં આવ્યું છે.
નકલી એકાઉન્ટ્સ પર લગામ: આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચાલતા ફેક પ્રોફાઇલ અને ફોન કૌભાંડોને અટકાવી શકાશે.
ટ્રેકિંગમાં સરળતા: ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ લોકો ઘણીવાર સિમ કાર્ડ વગર વાઇ-ફાઇ પર એપ ચલાવતા હોય છે, જેમને પકડવા હવે સરળ બનશે.
સાયબર સુરક્ષા: સિમ-બાઇન્ડિંગ સુરક્ષાનું વધારાનું સ્તર પૂરું પાડે છે, જેથી કોઈ અન્ય વ્યક્તિ તમારા નંબરનો ઉપયોગ કરીને અન્ય ઉપકરણ પર એપ એક્ટિવેટ કરી શકશે નહીં.

ટેક કંપનીઓની તૈયારી અને યુઝર્સની ચિંતા
WhatsApp ની પેરેન્ટ કંપની મેટા (Meta) એ આ દિશામાં કામ કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. તેના કેટલાક બીટા વર્ઝનમાં ‘સિમ વેરિફિકેશન’ ફીચર દેખાવા લાગ્યું છે. જોકે, આ નિયમથી સામાન્ય યુઝર્સમાં કેટલીક ચિંતાઓ પણ જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને વિદેશમાં મુસાફરી કરતા ભારતીયો અથવા જેઓ વારંવાર સિમ બદલે છે, તેમને દર વખતે ફરીથી પ્રમાણીકરણ (Authentication) કરવું પડશે. ગોપનીયતા નિષ્ણાતો પણ માને છે કે આનાથી યુઝર્સના રોજિંદા ડિજિટલ જીવનમાં અવરોધ આવી શકે છે.

1 માર્ચ પહેલા યુઝર્સે શું કરવું જોઈએ?
જો તમે કોઈ મુશ્કેલી વગર તમારી મેસેજિંગ એપ્સ ચાલુ રાખવા માંગતા હોવ, તો કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે જેમ કે, જે નંબરથી WhatsApp કે Telegram ચલાવો છો, તે સિમ કાર્ડ હંમેશા તે જ ફોનમાં રાખો. જો તમે સેકન્ડરી ફોનમાં એપ વાપરતા હોવ, તો ખાતરી કરો કે તે નંબરનું સિમ પણ તેમાં જ હોય. વેબ યુઝર્સે વારંવાર લોગ-ઈન કરવા માટે માનસિક રીતે તૈયાર રહેવું પડશે.