Metaનું ‘પ્રોજેક્ટ મર્ક્યુરી’ દબાવવાનો આરોપ, Facebook–Instagramની અસર પર મોટી ચર્ચા

Meta દ્વારા દબાવાયેલા એક મહત્વપૂર્ણ અભ્યાસ વિશે તાજેતરમાં મોટા ખુલાસા થયા છે. દસ્તાવેજો અનુસાર, કંપનીએ ‘પ્રોજેક્ટ મર્ક્યુરી’ નામનો આંતરિક સંશોધન 2019માં શરૂ કર્યો હતો, જેમાં Facebook અને Instagram યુઝર્સના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર પડતી અસરનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ કરવામાં આવી રહ્યો હતો.

આ અભ્યાસ માટે Metaએ નીલ્સન સાથે ભાગીદારી કરીને પસંદ કરાયેલા યુઝર્સને થોડા દિવસો માટે Facebookથી સંપૂર્ણ દૂર રહેવાનું જણાવ્યું હતું. પરંતુ પ્રાથમિક પરિણામો Metaની અપેક્ષા વિરુદ્ધ નીકળ્યા. યુઝર્સે ફક્ત એક સપ્તાહ સુધી Facebookનો ઉપયોગ ન કરતા તેમના માનસિક સ્વાસ્થ્યમાં નોંધપાત્ર સુધારો અનુભવ્યો—ચિંતા, હતાશા અને નકારાત્મક તુલનાના વિચારોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો.

આ ચોંકાવનારા પરિણામોએ કંપનીની અંદર અસંતોષ જગાવ્યો. કેટલાક કર્મચારીઓએ તેને તમાકુ ઉદ્યોગ જેવી ડેટા-છુપાવવાની સંસ્કૃતિ સાથે સરખાવી. અંતે Metaએ કોઈ જાહેર જાહેરાત કર્યા વગર અભ્યાસ બંધ કરી દીધો અને તેને ‘ખામીયુક્ત’ ગણાવ્યો.

હવે અમેરિકામાં હજારો સ્કૂલ, કોલેજો, એટર્ની જનરલ્સ અને માતા-પિતાઓએ Meta સામે કેસ દાખલ કર્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે કંપનીએ યુવાનોના હિતને અવગણીને સચોટ માહિતી ગુમાવી દીધી. બીજી તરફ Meta તમામ આક્ષેપોને નકારી રહી છે અને સુરક્ષા સુધારાઓ ચાલુ રાખવાનો દાવો કરી રહી છે.

આ મામલે આગામી સુનાવણી 26 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ કેલિફોર્નિયામાં થશે. નિષ્ણાતોના મતે Metaને મોટો દંડ અને નીતિ પરિવર્તનનો દબાવ બંનેનો સામનો કરવાની શક્યતા છે.