ભારતમાં ગેસ સપ્લાય પર દબાણ: વધતી માંગ સામે આયાત વધારવાની જરૂર

India LPG : અંદાજ મુજબ, જો ઉત્પાદન ક્ષમતા આશરે 50 ટકા સુધી વધારી દેવામાં આવે, તો પણ દેશને પોતાની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે દર મહિને લગભગ 29 થી 34 એલપીજી ટેન્કર વિદેશમાંથી મંગાવવા પડશે. સરકારી આંકડાઓ સૂચવે છે કે નાણાકીય વર્ષ 2027 સુધીમાં દેશની માસિક એલપીજી માંગ લગભગ 2.9 મિલિયન ટન સુધી પહોંચી શકે છે. આ વધતી માંગ સામે ઉત્પાદનનો દર પૂરતો ન હોવાથી સપ્લાયમાં મોટી ઘટ રહેવાની સંભાવના યથાવત રહેશે. એટલે કે, આયાત પરની નિર્ભરતા હજુ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે.

છેલ્લા 20 વર્ષના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો એલપીજી વપરાશમાં આશ્ચર્યજનક વધારો જોવા મળે છે. 1998-99 દરમિયાન જ્યાં દર મહિને માત્ર 5.35 લાખ ટન ગેસનો ઉપયોગ થતો હતો, ત્યાં હવે આ આંકડો 3 મિલિયન ટનથી પણ વધુ પહોંચી ગયો છે. આ વૃદ્ધિ પાછળ સરકારની વિવિધ યોજનાઓનો મોટો ફાળો રહ્યો છે. ખાસ કરીને ઘરેલુ સ્તરે ગેસ કનેક્શન વધારવા માટે હાથ ધરાયેલા અભિયાનો અને ગરીબ વર્ગ સુધી એલપીજી પહોંચાડવાના પ્રયત્નોએ વપરાશમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે,

પરંતુ માંગ જેટલી ઝડપથી વધી છે, તે જ ગતિએ ઉત્પાદન વધી શક્યું નથી. પરિણામે, ભારતને પોતાની જરૂરિયાતો માટે મોટા પ્રમાણમાં આયાત પર આધાર રાખવો પડે છે. હાલની સ્થિતિમાં ભારત મુખ્યત્વે પશ્ચિમ એશિયાના દેશો જેવા કે યુએઈ, કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને કુવૈતથી એલપીજી આયાત કરે છે.