TRAIનો મોટો એક્શન: સ્પામ કોલ્સ ન રોકવા બદલ Jio, Airtel અને VI પર ₹150 કરોડનો દંડ

દેશમાં સતત વધતા સ્પામ કોલ્સ અને સંદેશાઓ પર નિયંત્રણ ન રાખવા બદલ **ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI)**એ મોટા પગલાં લીધાં છે. TRAIએ Jio, Airtel અને Vodafone Idea (VI) સહિતના ટેલિકોમ ઓપરેટરો પર કુલ ₹150 કરોડનો દંડ ફટકાર્યો છે.

TRAI અનુસાર, આ દંડ ઓપરેટરોના નેટવર્ક પરથી સ્પામ કોલ્સ થવા બદલ નહીં, પરંતુ 2020થી 2023 દરમિયાન સ્પામર્સ સામે નિયમ મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ લાદવામાં આવ્યો છે. અનેક કિસ્સાઓમાં ગ્રાહકો દ્વારા નોંધાવવામાં આવેલી ફરિયાદોને યોગ્ય રીતે તપાસ્યા વગર ફગાવી દેવામાં આવી હતી.

🔹 શા માટે લાદવામાં આવ્યો દંડ?

નિયમનકારના જણાવ્યા મુજબ, ટેલિકોમ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સે સ્પામર્સ સામે સમયસર એક્શન લીધું ન હતું અને ફરિયાદ નિવારણમાં ગંભીર બેદરકારી દાખવી હતી. નિયમો હેઠળ, દરેક લાઇસન્સ સર્વિસ એરિયા માટે દર મહિને ₹50 લાખ સુધીનો દંડ લાદી શકાય છે, જેના આધારે કુલ ₹150 કરોડનો દંડ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.

🔹 લાખો સ્પામર્સ પર કાર્યવાહી

TRAIના ઓડિટ દરમિયાન સ્પામ નિયંત્રણમાં ગંભીર ખામીઓ સામે આવી હતી. ગયા વર્ષે જ 21 લાખથી વધુ સ્પામર્સના મોબાઇલ કનેક્શન ડિસ્કનેક્ટ કરવામાં આવ્યા હતા અને 1 લાખથી વધુ સંસ્થાઓને બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવી હતી.

13 ઓગસ્ટ 2024ના નવા નિર્દેશો બાદ, ફક્ત સપ્ટેમ્બર 2024માં 18.8 લાખ સ્પામર્સ ડિસ્કનેક્ટ થયા હતા અને 1,150થી વધુ એન્ટિટીઝ બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવી હતી.

🔹 DND એપથી ફરિયાદ કરવી વધુ સરળ

ગ્રાહકોની સુવિધા માટે TRAIએ DND (Do Not Disturb) એપ લોન્ચ કરી છે, જેમાં માત્ર 4 થી 6 ક્લિક્સમાં સ્પામ કોલ અથવા SMSની ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે. ફરિયાદ નોંધાવવાની સમયમર્યાદા પણ 3 દિવસથી વધારીને 7 દિવસ કરવામાં આવી છે.

🔹 સ્પામ સામે નવા કડક નિયમો

TRAIના નવા નિયમો અનુસાર, જો કોઈ નંબર સામે 10 દિવસમાં 5 ફરિયાદો આવે, તો તેની સામે તરત કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

બેંકિંગ, નાણાકીય સેવા અને વીમા ક્ષેત્રની સંસ્થાઓ માટે 1600 શ્રેણી નંબરથી જ કોલ કરવો ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યો છે. સરકારી સંસ્થાઓને પણ નાગરિકોને કોલ કરવા માટે આ જ શ્રેણીનો ઉપયોગ કરવો પડશે. 10 અંકના મોબાઇલ નંબરોથી પ્રમોશનલ કોલ પર પ્રતિબંધ મુકવામાં આવ્યો છે.

🔹 ગ્રાહકોને રાહત, ઓપરેટરો માટે ચેતવણી

TRAIનું આ પગલું સ્પામ કોલ્સથી પરેશાન ગ્રાહકો માટે મોટી રાહત માનવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યારે ટેલિકોમ ઓપરેટરો માટે સ્પષ્ટ સંદેશ છે કે નિયમોમાં બેદરકારી હવે ચલાવાશે નહીં.