Where Is UPI Used The Most: કયા રાજ્યમાં માથાદીઠ UPI ઉપયોગ સૌથી વધુ? નવી રિપોર્ટમાં મોટો ખુલાસો

ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટનો પર્યાય બની ગયેલી UPI (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ) દર મહિને નવા રેકોર્ડ બનાવી રહી છે. દેશમાં દર મહિને 20 અબજથી વધુ UPI વ્યવહારો થાય છે અને કુલ ડિજિટલ ચુકવણીઓમાં તેનો હિસ્સો લગભગ 85% સુધી પહોંચ્યો છે. પરંતુ વસ્તી પ્રમાણે જોવામાં આવે તો, રાજ્યો વચ્ચે UPI ઉપયોગમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે.

નવેમ્બર 2025 સુધીના ડેટા મુજબ, મહારાષ્ટ્ર જેવા મોટા અને આર્થિક રીતે મજબૂત રાજ્યમાં પ્રતિ વ્યક્તિ UPI ઉપયોગ બિહાર કરતાં લગભગ સાત ગણો વધુ છે. તેવી જ રીતે, રાષ્ટ્રીય સ્તરે બીજા ક્રમે રહેલા તેલંગાણામાં ત્રિપુરા કરતાં છ ગણો વધુ માથાદીઠ UPI વ્યવહાર નોંધાયો છે.

આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે દક્ષિણ અને પશ્ચિમ ભારત ડિજિટલ ચુકવણીમાં સૌથી આગળ છે. કર્ણાટક, તમિલનાડુ અને કેરળ રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતાં ઘણાં ઉપર છે. જ્યારે ઝારખંડ, આસામ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યો UPI ઉપયોગમાં તળિયે છે.

નાના પરંતુ વધુ શહેરી વિસ્તારો યાદીમાં ટોચ પર છે. દિલ્હીમાં દર મહિને સરેરાશ 23.9 UPI વ્યવહારો પ્રતિ વ્યક્તિ થાય છે, ત્યારબાદ ગોવા (23.3), તેલંગાણા (22.6) અને ચંદીગઢ (22.5) આવે છે. મોટા રાજ્યોમાં, મજબૂત QR નેટવર્ક અને ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ધરાવતું મહારાષ્ટ્ર પ્રતિ વ્યક્તિ 17.4 વ્યવહારો સાથે અગ્રેસર છે.

ફક્ત વ્યવહારોની સંખ્યા જ નહીં, પરંતુ ટ્રાન્ઝેક્શન વેલ્યૂમાં પણ આ તફાવત સ્પષ્ટ છે. તેલંગાણા દર મહિને ₹34,800ની માથાદીઠ UPI ચુકવણી સાથે સૌથી આગળ છે, ત્યારબાદ ગોવા અને દિલ્હી આવે છે. આ બતાવે છે કે અહીં UPI રોજિંદા ખર્ચ માટે મુખ્ય માધ્યમ બની ચૂક્યું છે.

બીજી તરફ, બિહાર અને ત્રિપુરા જેવા રાજ્યોમાં દર મહિને ચારથી પણ ઓછા UPI વ્યવહારો પ્રતિ વ્યક્તિ નોંધાય છે. ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં ચિત્ર મિશ્ર છે — અરુણાચલ પ્રદેશ અને સિક્કિમમાં ઉપયોગ વધારે છે, જ્યારે આસામ અને ત્રિપુરા હજુ પાછળ છે.

નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતની ડિજિટલ અર્થવ્યવસ્થા એકસમાન ગતિએ વિકસી રહી નથી. આ અંતર ઘટાડવા માટે સ્માર્ટફોનનો વ્યાપ, નેટવર્ક કનેક્ટિવિટી અને નાના વેપારીઓનું UPI સાથે એકીકરણ અત્યંત જરૂરી બનશે. ટેક્નોલોજી દેશભરમાં ઉપલબ્ધ છે, હવે પડકાર છે તેનો સમાન અને ઊંડો ઉપયોગ.