આ સેવા હેઠળ ફોન કરનારનું નામ તેના નંબરની સાથે દેખાડી શકાય છે, ભલે તે નંબર તમારા ફોનની કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં સેવ ન હોય. તેનો મુખ્ય હેતુ સ્પામ કોલ, નકલી ઓળખ અને ફોન દ્વારા થતી છેતરપિંડી સામે લોકોને મદદ કરવાનો છે. જોકે, 1 નવેમ્બર, 2026થી દેશના દરેક સ્માર્ટફોનમાં આ સુવિધા સંપૂર્ણપણે શરૂ થઈ જશે તેવા દાવાની સત્તાવાર પુષ્ટિ ચકાસવી જરૂરી છે. સેવાનો અમલ ટેલિકોમ નેટવર્ક અને ઉપકરણની સુસંગતતા પ્રમાણે તબક્કાવાર થઈ શકે છે.
શું છે CNAP સેવા?
CNAPનું પૂરું નામ Caller Name Presentation છે. આ એક એવી ટેલિકોમ સુવિધા છે, જેના દ્વારા ફોન કરનારના નંબરની સાથે તેના નામની માહિતી પણ કોલ રિસીવ કરનારને દેખાડી શકાય છે. હાલમાં અજાણ્યા નંબર પરથી કોલ આવે ત્યારે મોટાભાગના ફોનમાં માત્ર નંબર જ દેખાય છે.
જો નંબર કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં સેવ ન હોય, તો ફોન કરનાર કોણ છે તે જાણવું મુશ્કેલ બને છે. CNAP વ્યવસ્થા હેઠળ ટેલિકોમ ઓપરેટર પાસે ઉપલબ્ધ વેરિફાઇડ ગ્રાહકની માહિતીના આધારે કોલ કરનારનું નામ દર્શાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વ્યક્તિ તમને એવા નંબર પરથી કોલ કરે જે તમારા ફોનમાં સેવ નથી, તો સ્ક્રીન પર નંબરની સાથે સિમ કાર્ડના રજિસ્ટર્ડ ગ્રાહકનું નામ પણ દેખાઈ શકે છે.
CNAP કેવી રીતે કામ કરશે?
CNAP સેવા ટેલિકોમ કંપનીઓના નેટવર્ક અને ગ્રાહકની નોંધણી સંબંધિત માહિતીના આધારે કામ કરશે. સામાન્ય રીતે તેની પ્રક્રિયા આ રીતે સમજાવી શકાય છે:
– કોલ આવે ત્યારે: તમારા ફોન પર કોલ કરનારનો મોબાઇલ નંબર દેખાશે.
– નામની ઓળખ: ટેલિકોમ નેટવર્ક ઉપલબ્ધ ગ્રાહક રેકોર્ડના આધારે નામ દર્શાવી શકે છે.
– નંબર સેવ ન હોય તો પણ માહિતી: અજાણ્યા નંબરની સાથે નામ દેખાય તો કોલ કરનારની ઓળખનો અંદાજ લગાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
– સ્પામ કોલ ઓળખવામાં મદદ: શંકાસ્પદ કોલ અંગે નિર્ણય લેવાનું સરળ બની શકે છે, પરંતુ આ સેવા દરેક છેતરપિંડીવાળા કોલને આપમેળે ઓળખી શકશે એવું નથી.
ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે સ્ક્રીન પર દેખાતું નામ સિમ કાર્ડના નોંધાયેલા ગ્રાહકનું હોઈ શકે છે. જરૂરી નથી કે ફોન કરનાર વ્યક્તિ એ જ હોય.
શું 1 નવેમ્બરથી દરેક સ્માર્ટફોનમાં નામ દેખાશે?
CNAP સેવા 1 નવેમ્બરથી શરૂ થવાની હોવાના દાવા સામે સૌથી મહત્ત્વનો પ્રશ્ન તેનો વાસ્તવિક અમલ છે. ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) અને ટેલિકોમ ઓપરેટરો દ્વારા આ પ્રકારની સુવિધા શરૂ કરવા માટે નેટવર્કમાં જરૂરી ફેરફારો કરવા પડે છે.
સેવા કયા વિસ્તારમાં, કયા નેટવર્ક પર અને કયા પ્રકારના ફોનમાં ઉપલબ્ધ થશે તે અમલીકરણની સત્તાવાર વિગતો પર આધારિત રહેશે. તેથી 1 નવેમ્બરથી ભારતમાં દરેક સ્માર્ટફોન વપરાશકર્તાને દરેક અજાણ્યા કોલ પર નામ દેખાશે એવું નિશ્ચિત માનવું યોગ્ય નથી. 4G અને 5G નેટવર્ક પર તેની ઉપલબ્ધતા ઉપરાંત જૂના 2G અને 3G નેટવર્ક માટે શું વ્યવસ્થા રહેશે તે પણ સંબંધિત સત્તાવાર માર્ગદર્શિકાથી સ્પષ્ટ થશે.



