સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ આગામી નવેમ્બર 2026થી શરૂ થનારા નવા સપ્લાય વર્ષ માટે કુલ 11 અબજ લીટર ઇથેનોલ ખરીદવા માટે સત્તાવાર ટેન્ડર બહાર પાડ્યું છે. આ નવા ટેન્ડરમાં માત્ર મકાઈ,
તૂટેલા ચોખા અને ભારતીય ખાદ્ય નિગમ (FCI)ના વધારાના અનાજમાંથી તૈયાર થતા ઇથેનોલ ઉત્પાદકો જ બિડ કરી શકશે. અગાઉ સરકાર વધારાની ખાંડનો ઉપયોગ ઇથેનોલ બનાવવામાં કરીને પેટ્રોલમાં મિશ્રણનું લક્ષ્ય પાર પાડતી હતી, પરંતુ હવે ખાંડ અને ઇથેનોલ વચ્ચે સંતુલન સાધવું અનિવાર્ય બન્યું છે.
મકાઈથી બનતા ઇથેનોલની ખરીદ કિંમત અને ઇન્સેન્ટિવમાં ઘટાડો
નવા ટેન્ડરમાં સરકાર દ્વારા મકાઈ આધારિત ઇથેનોલની ખરીદ કિંમતમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. મકાઈના ઇથેનોલનો દર પ્રતિ લીટર 71.86 રુપિયાથી ઘટાડીને 68.86 રુપિયા કરી દેવામાં આવ્યો છે.
આ ઉપરાંત, મકાઈ આધારિત ઉત્પાદકો માટે અપાતી ઇન્સેન્ટિવ રકમ પણ પ્રતિ લીટર 5.79 રુપિયાથી ઘટાડીને 2.79 રુપિયા કરી દેવાઈ છે. આ નિર્ણયોથી મકાઈ ઉત્પાદક ખેડૂતો અને એગ્રી-બિઝનેસ કંપનીઓની આવક અને પ્રોડક્શન કોસ્ટ પર સીધી અસર પડવાની સંભાવના છે.
પેટ્રોલમાં E-20 અને ખાંડની ઘરેલુ ઉપલબ્ધતા વચ્ચે સમતુલા
ભારતે દેશભરમાં પેટ્રોલમાં 20 ટકા ઇથેનોલ (E-20) ને માનક બનાવી દીધું છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. મહારાષ્ટ્ર અને કર્નાટક જેવા અગ્રેસર રાજ્યોમાં ઓછો વરસાદ થવાને કારણે ખાંડના પાક પર વિપરીત અસર પડી છે,
જેનાથી ખાંડની ઉપલબ્ધતા ઘટી છે. સરકાર સમક્ષ હવે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે, આયાત ઘટાડવાના લક્ષ્યને જાળવી રાખવાની સાથે સ્થાનિક બજારમાં ખાંડના ભાવ કાબૂમાં રહે અને પૂરતો જથ્થો મળી રહે.
ખેડૂતો, ખાંડ મિલો અને એગ્રી-ઇન્ડસ્ટ્રીઝ પર આ ફેરફારની અસરો
આ નવા નીતિગત બદલાવથી ખાંડ મિલોએ હવે ઇથેનોલને બદલે શુદ્ધ ખાંડના ઉત્પાદન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે. બીજી તરફ, મકાઈ અને અતિરિક્ત અનાજના ઉત્પાદકો માટે નવી તકો ઊભી થશે.
જોકે, કિંમતો ઘટવાને કારણે નફાકારકતા પ્રભાવિત થઈ શકે છે. લાંબા ગાળે આ રણનીતિ દેશમાં ખાદ્ય સુરક્ષા અને બજાર સ્થિરતા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.



