તાજેતરમાં નિર્માતાઓ દ્વારા હાઇ-બજેટ ફિલ્મ ‘રામાયણમ્’ ના હિન્દી અને અંગ્રેજી ભાષાના ટ્રેલર લોન્ચ કરવામાં આવ્યા છે. ભલે પ્રત્યક્ષ રીતે કોઈ ભોજન ન પીરસવામાં આવ્યું હોય, પરંતુ આ બંને ટ્રેલર્સની સામગ્રી અને પ્રસ્તુતિમાં જમીન-આસમાનનો તફાવત સ્પષ્ટ જોવા મળે છે.
અંગ્રેજી ઓડિયન્સ માટે રજૂ કરાયેલા ટ્રેલરમાં રાવણની ભવ્ય અને ડાર્ક ઝલક, અતિ-આધુનિક ગ્રાફિક્સની ઝમાઝમ વરસાદ અને પાત્રોના બોલ્ડ લુક્સ જોવા મળ્યા, જ્યારે હિન્દી દર્શકો માટે એકદમ સરળ અને માત્ર આસ્થાને સ્પર્શતું એવરેજ ટ્રેલર પીરસવામાં આવ્યું છે.
હિન્દીમાં ‘રામ નામ’ અને અંગ્રેજીમાં હૉલીવુડ લેવલના એક્શન અને ગ્રાફિક્સ
જો વિશ્લેષણ કરવામાં આવે તો, હિન્દી ભાષાના ટ્રેલરમાં ભગવાન રામની મહિમા, તેમના જીવન અને વનવાસના ભાવુક દ્રશ્યો પર પૂરેપૂરું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. આનાથી વિપરીત, જ્યારે અંગ્રેજી ટ્રેલર આવ્યું ત્યારે નિર્માતાઓએ વિદેશી માર્કેટને ધ્યાનમાં રાખીને હૉલીવુડ ફિલ્મોને ટક્કર આપે તેવા વિઝ્યુઅલ્સ ખોલી દીધા.
એક પછી એક તમામ પાત્રોનો ખુલાસો, રાવણ અને જટાયુ વચ્ચેનું હવાઈ યુદ્ધ અને અદભુત રંગોના કલર ગ્રેડિંગે વૈશ્વિક સ્તરે ઉત્સુકતા વધારી. હિન્દી દર્શકો માટે માત્ર પુષ્પક વિમાન અને સામાન્ય ઝલક બતાવાઈ, જ્યારે ગ્લોબલ ઓડિયન્સ માટે એક્શન પેક્ડ દૃશ્યો રજૂ કરાયા.
શું બોલિવૂડ હિન્દી અને દેશી દર્શકોને હંમેશાં ઓછું આંકવાની ભૂલ કરે છે?
બોલિવૂડની જૂની આદત રહી છે કે, તે સ્થાનિક અને હિન્દી ભાષી દર્શકોની સમજ અથવા પસંદગીને થોડી હળવાશથી લઈ લે છે. સાઉથની ફિલ્મોના નબળા રીમેક બનાવવાથી લઈને સરળ પટકથા પીરસવા સુધીની માનસિકતા આ ફિલ્મના માર્કેટિંગમાં પણ દેખાઈ છે.
આટલા મોટા બજેટની ફિલ્મનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર બોક્સ ઓફિસ પર રૂપિયા કમાવવાનો હોઈ શકે છે, પરંતુ હિન્દી દર્શકો માટે જ્યારે ઇવેન્ટ કરાઈ ત્યારે આખો માહોલ માત્ર ધાર્મિક અને લાગણીશીલ બનાવી દેવાયો, જ્યારે ગ્લોબલ માર્કેટ માટે કમર્શિયલ અને ટેકનિકલ ચમક બતાવાઈ.
ભાષા અને ઓડિયન્સના આધારે થતો આ ભેદભાવ કેટલો યોગ્ય?
સમગ્ર વિશ્વમાં આશરે 61 કરોડ લોકો હિન્દી બોલે છે, જ્યારે 150 કરોડથી વધુ લોકો અંગ્રેજી ભાષા સાથે જોડાયેલા છે. સવાલ એ ઊભો થાય છે કે શું માત્ર ભાષા કે બજારના આધારે દર્શકો સાથે આવો ભેદભાવ કરવો યોગ્ય છે? ભારતીય સંસ્કૃતિ અને રામાયણની કથાના મૂળ હિન્દી અને ભારતીય દર્શકો સાથે જોડાયેલા હોવા છતાં તેમને પ્રીમિયમ વિઝ્યુઅલ ટ્રીટમેન્ટથી વંચિત રાખવા કેટલું વ્યાજબી છે?
નિતીશ તિવારીની ફિલ્મ ‘રામાયણમ્’ અને ભવિષ્યના પડકારો
નિતીશ તિવારીના નિર્દેશનમાં બનતી આ ફિલ્મમાં રણબીર કપૂર (ભગવાન રામ), સાઈ પલ્લવી (માતા સીતા) અને યશ (રાવણ) જેવા કલાકારો નજર આવવાના છે. ફિલ્મનું સંગીત એ આર રહેમાન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે. ભલે ફિલ્મનું VFX અને નિર્માણ સ્તર ઉચ્ચ કક્ષાનું હોય,
પરંતુ ટ્રેલર માર્કેટિંગમાં થયેલા આ ભેદભાવપૂર્ણ અભિગમને કારણે સોશિયલ મીડિયા પર ચાહકોમાં નારાજગી પણ જોવા મળી રહી છે. નિર્માતાઓએ સમજવું પડશે કે ભારતીય દર્શકો પણ હવે વૈશ્વિક સ્તરનું સિનેમા જોવા માટે સક્ષમ અને ઉત્સુક છે.



