હાડકાં અને સાંધામાં અચાનક દુખાવો કેમ થાય છે? વિટામિન Dની ઉણપથી લઈને આર્થરાઇટિસ સુધી, આ 5 કારણો હોઈ શકે જવાબદાર

હાડકાં, સાંધા, ખભા, કમર, ગરદન, હાથ, પગ અથવા ઘૂંટણમાં અચાનક દુખાવો થવા લાગે ત્યારે તેને માત્ર વધતી ઉંમરની અસર માનીને અવગણવું યોગ્ય નથી. ઘણી વખત શરીરમાં પોષક તત્વોની ઉણપ, સાંધાની સમસ્યા, ઈજા અથવા અન્ય સ્થિતિને કારણે પણ આવો દુખાવો થઈ શકે છે. વારંવાર અથવા સતત દુખાવો રહેતો હોય તો તેનું ચોક્કસ કારણ જાણવા માટે તબીબી તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.

1. વિટામિન D અને કેલ્શિયમની ઉણપ
   શરીરમાં વિટામિન D અને કેલ્શિયમની ઉણપ હાડકાંની મજબૂતીને અસર કરી શકે છે. લાંબા સમય સુધી ઉણપ રહે તો હાડકાં નબળાં પડી શકે છે અને શરીરમાં દુખાવો અથવા નબળાઈ અનુભવાઈ શકે છે. લક્ષણો અને તબીબી સલાહ અનુસાર ડૉક્ટર વિટામિન D અને કેલ્શિયમ સહિતની તપાસ કરાવી શકે છે.
2. ઓસ્ટિયોઆર્થરાઇટિસ
   ઓસ્ટિયોઆર્થરાઇટિસ આર્થરાઇટિસનું સામાન્ય સ્વરૂપ છે, જે ખાસ કરીને ઘૂંટણ જેવા સાંધાઓને અસર કરી શકે છે. સમય જતાં સાંધામાં રહેલું કાર્ટિલેજ ઘસાઈ જવાથી હાડકાં વચ્ચેનું ઘર્ષણ વધી શકે છે. તેના કારણે સાંધામાં દુખાવો, જકડાશ અને હલનચલનમાં તકલીફ થઈ શકે છે.
3. હાડકાંમાં ઈજા અથવા તિરાડ
   પડી જવું, નાની ઈજા થવી અથવા અચાનક વધુ શારીરિક શ્રમ કરવાથી હાડકાં અથવા આસપાસના ટિશ્યૂને નુકસાન થઈ શકે છે. કેટલીક વખત ઈજા સામાન્ય લાગતી હોવા છતાં અંદરથી તિરાડ હોઈ શકે છે. ચોક્કસ જગ્યાએ સતત દુખાવો, સોજો અથવા હલનચલનમાં મુશ્કેલી હોય તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે. જરૂર પડે તો X-ray અથવા અન્ય ઈમેજિંગ ટેસ્ટ કરાવવામાં આવી શકે છે.
4. સંધિવા એટલે કે ગાઉટ
   ગાઉટ એક પ્રકારનો પીડાદાયક આર્થરાઇટિસ છે. શરીરમાં યુરિક એસિડનું પ્રમાણ વધવાથી સાંધામાં યુરેટ ક્રિસ્ટલ જમા થઈ શકે છે, જેના કારણે અચાનક તીવ્ર દુખાવો અને સોજો થઈ શકે છે. ખાસ કરીને પગના અંગૂઠા સહિતના સાંધામાં અચાનક દુખાવો થવો ગાઉટ સાથે જોડાયેલું હોઈ શકે છે. ડૉક્ટર જરૂરિયાત મુજબ યુરિક એસિડ અને અન્ય તપાસ કરાવી શકે છે.
5. ઓસ્ટિયોપોરોસિસ
   ઓસ્ટિયોપોરોસિસમાં હાડકાંની ઘનતા અને મજબૂતી ઘટી જાય છે, જેના કારણે હાડકાં નબળાં અને સરળતાથી તૂટી શકે તેવાં બને છે. ઘણી વખત શરૂઆતમાં તેના સ્પષ્ટ લક્ષણો જોવા મળતા નથી અને ફ્રેક્ચર થયા બાદ સ્થિતિનું નિદાન થાય છે. જોખમના પરિબળો અને લક્ષણો અનુસાર ડૉક્ટર BMD એટલે કે બોન મિનરલ ડેન્સિટી ટેસ્ટ કરાવવાની સલાહ આપી શકે છે.

દુખાવાને સતત અવગણશો નહીં
હાડકાં કે સાંધાનો દુખાવો વારંવાર થતો હોય, સતત રહેતો હોય અથવા તેની સાથે સોજો, તાવ, ઈજા બાદ વધતો દુખાવો, હલનચલનમાં ગંભીર તકલીફ કે અચાનક ખૂબ જ તીવ્ર પીડા હોય તો તબીબી સલાહ લેવી જરૂરી છે. હાડકાં કે સાંધાના દુખાવાનું કારણ દરેક વ્યક્તિમાં અલગ હોઈ શકે છે. માત્ર લક્ષણોના આધારે કોઈ રોગનું નિદાન કરી શકાય નહીં. ઉપર જણાવેલી તપાસ ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ જ કરાવવી.

Also Read

યુટ્યૂબર્સ માટે મોટા સમાચાર! 2027થી કમાણીના નિયમો થશે વધુ કડક, Shorts પર પૈસા કમાવવા માટે 1 કરોડ વ્યૂઝ જરૂરી