Dark Patterns penalty India : શું Zepto, BookMyShow અને IndiGo સહિત 9 એપ્સ ગ્રાહકોને ‘ડાર્ક પેટર્ન’થી છેતરી રહી હતી? 20 લાખનો દંડ!

કેન્દ્રીય ગ્રાહક સુરક્ષા પ્રાધિકરણ (CCPA) એ લાલ આંખ કરી છે. સરકાર દ્વારા રાજ્યસભામાં આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરવા બદલ 9 મોટી ડિજિટલ કંપનીઓ પર કુલ 20 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે.

કઈ એપ્સે કેવી રીતે કર્યો ખેલ?
Zepto (ઝેપ્ટો): ઓર્ડર કરતી વખતે શરૂઆતમાં ઓછી કિંમત બતાવ્યા બાદ છેલ્લે ‘હેન્ડલિંગ ચાર્જ’ અને પોતાના આપમેળે ઉમેરાતી ‘મેમ્બરશિપ ફી’ (Basket Sneaking & Drip Pricing) દ્વારા બિલ વધારી દેવાતું હતું. ઝેપ્ટો પર સૌથી વધુ 7 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારાયો છે.

BookMyShow (બુકમાયશો): ટિકિટ બુકિંગ વખતે ‘BookASmile’ ચેરિટી માટે 1 રૂપિયો અગાઉથી જ ‘પ્રી-ટીક’ (Pre-ticked) કરીને ઉમેરી દેવામાં આવતો હતો. ગ્રાહકે જાતે તેને અનચિહ્નિત (Untick) કરવો પડતો હતો.

Also Read

Deepfake Video Fraud : AI વીડિયો જોઈને રોકાણ ન કરો! નાણામંત્રીના ચહેરાનો દુરુપયોગ કરી સાયબર ઠગોએ વેપારીને બનાવ્યો શિકાર

IndiGo (ઇન્ડિગો): એરલાઇન પોતાના વધારાના ઇન્શ્યોરન્સ કે સર્વિસ ન લેનારા ગ્રાહકોને ગિલ્ટ ફીલ કરાવવા માટે “ના, હું જોખમ લઈશ” (Confirm Shaming) જેવા શબ્દો વાપરતી હતી. CCPAની ફટકાર બાદ તેણે આ બદલીને “ના, હું ટ્રિપમાં કંઈ ઉમેરીશ નહીં” કરવું પડ્યું.

Also Read

શું સોશિયલ મીડિયા પરની બોગસ જાહેરાતોથી મેટાએ વર્ષે ₹58 હજાર કરોડ કમાયા? તપાસમાં મોટો ખુલાસો!

Physics Wallah (ફિઝિક્સ વાલા): એજ્યુકેશન પ્લેટફોર્મ પર 10 રૂપિયાનું ડોનેશન અગાઉથી જ સિલેક્ટ કરી દેવાતું હતું અને ફ્રી કોર્સ મેળવતા પહેલા ગ્રાહકોની અંગત માહિતી માંગવામાં આવતી હતી. આ માટે કંપનીને 5 લાખ રૂપિયાનો દંડ થયો છે.

અન્ય કઈ કંપનીઓ સામે થઈ કાર્યવાહી?
આ ચાર દિગ્ગજ ઉપરાંત FirstCry, PharmEasy, McAfee, SpiceJet અને Anuj Jindal નામના કોચિંગ પ્લેટફોર્મ પર પણ 1 લાખથી લઈને 3 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. આ કંપનીઓ કાઉન્ટડાઉન ટાઈમર બતાવીને ઉતાવળ કરાવવી, છુપા ચાર્જ વસૂલવા અને રિન્યૂઅલ માટે ગેરમાર્ગે દોરવા જેવી પદ્ધતિઓ અપનાવતી હતી.