આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ઉતાર-ચઢાવ અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નિકાસ પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સમાં વધારો કરવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે.
નાણા મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા નોટિફિકેશન મુજબ પેટ્રોલ, ડીઝલ અને જેટ ફ્યુઅલ (ATF)ની નિકાસ પર લાગતી એક્સપોર્ટ ડ્યુટીમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
પેટ્રોલ, ડીઝલ અને ATF પર કેટલો વધ્યો ટેક્સ?
સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા દરો મુજબ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો પર લાગતો નિકાસ ટેક્સ નીચે પ્રમાણે રહેશે:
ઈંધણનો પ્રકાર: જૂનો નિકાસ ટેક્સ નવો નિકાસ ટેક્સ વધારો
પેટ્રોલ: રૂ. 2.5 પ્રતિ લિટર રૂ. 3.5 પ્રતિ લિટર રૂ. 1 પ્રતિ લિટર
ડીઝલ: રૂ. 15.5 પ્રતિ લિટર રૂ. 25.5 પ્રતિ લિટર રૂ. 10 પ્રતિ લિટર
ATF (જેટ ફ્યુઅલ): રૂ. 14.5 પ્રતિ લિટર રૂ. 22 પ્રતિ લિટર રૂ. 7.5 પ્રતિ લિટર
ડીઝલ પર સૌથી વધુ વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે જેટ ફ્યુઅલ અને પેટ્રોલ પર પણ નોંધપાત્ર વધારો નોંધાયો છે.
શું સામાન્ય લોકોને પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘું મળશે?
આ નિર્ણય બાદ સૌથી મોટો સવાલ એ ઊભો થાય છે કે શું પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ તરત વધી જશે?
તેનો જવાબ છે – ના, સીધી અસર નહીં પડે.
આ ટેક્સ દેશની અંદર વેચાતા પેટ્રોલ-ડીઝલ પર નહીં, પરંતુ ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOCL), ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) જેવી કંપનીઓ દ્વારા વિદેશમાં નિકાસ થતા ઇંધણ પર લાગુ પડે છે. એટલે સામાન્ય ગ્રાહકોને પેટ્રોલ પંપ પર તરત કોઈ ભાવવધારો જોવા મળશે નહીં. જોકે ભવિષ્યમાં જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ફેરફાર થાય તો તેની અસર અલગથી થઈ શકે છે.
સરકાર આ ટેક્સ કેમ વસૂલે છે?
સરકાર વિન્ડફોલ ટેક્સ દ્વારા એ સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે ભારતીય રિફાઇનરીઓ માત્ર વધુ નફા માટે મોટા પ્રમાણમાં ઇંધણની નિકાસ ન કરે અને દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ રહે. આ ઉપરાંત વૈશ્વિક બજારમાં ઊંચા ભાવને કારણે કંપનીઓને મળતા વધારાના નફાનો એક હિસ્સો સરકારને મળે તે પણ આ ટેક્સનો મુખ્ય હેતુ છે.
દર 15 દિવસે થાય છે સમીક્ષા
કેન્દ્ર સરકાર વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, સ્થાનિક માંગ અને પુરવઠાની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને દર 15 દિવસે વિન્ડફોલ ટેક્સની સમીક્ષા કરે છે. જુલાઈ મહિનામાં પણ સરકારે અનેક વખત ટેક્સના દરોમાં ફેરફાર કર્યા હતા. પહેલા પેટ્રોલ પર ટેક્સ વધારવામાં આવ્યો હતો,
ત્યારબાદ તેમાં ઘટાડો કરાયો હતો, જ્યારે ડીઝલ અને ATF પર પણ બજારની સ્થિતિ મુજબ દરોમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો. હવે નવા નિર્ણય મુજબ ત્રણેય ઇંધણ પર ફરી ટેક્સ વધારવામાં આવ્યો છે, જેથી દેશની અંદર પૂરતો પુરવઠો જળવાઈ રહે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વધતા નફા પર નિયંત્રણ રાખી શકાય.




Leave a Comment