મેડિકલ જર્નલ ‘BMJ ઓપન’ માં પ્રકાશિત થયેલા આ અભ્યાસમાં વિશ્વની પાંચ સૌથી લોકપ્રિય AI સિસ્ટમોની ઊંડી તપાસ કરવામાં આવી હતી. જેમાં OpenAIનું ChatGPT, Googleનું Gemini, Metaનું Meta AI, એલોન મસ્કની કંપની X નું Grok અને ચીનનું DeepSeek સામેલ હતું. સંશોધકોએ આ પાંચેય પ્લેટફોર્મને પાંચ અલગ-અલગ સ્વાસ્થ્ય શ્રેણીઓમાં 10-10 જટિલ તબીબી પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા.
20% જવાબો અત્યંત જોખમી અને ગેરમાર્ગે દોરનારા
સંશોધનના પરિણામો અત્યંત ચિંતાજનક હતા. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે AI દ્વારા આપવામાં આવેલા જવાબોમાંથી લગભગ અડધા જવાબો અસ્પષ્ટ અથવા અચોક્કસ હતા. સૌથી ચોંકાવનારી વાત એ છે કે, કુલ જવાબોમાંથી 20 ટકા જવાબો ગંભીર રીતે ખોટા હતા.
જો કોઈ વ્યક્તિ આ સલાહને અનુસરે, તો તેની સ્થિતિ સુધરવાને બદલે વધુ બગડી શકે છે. સંશોધનમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે રસી અને કેન્સર સંબંધિત સીધા પ્રશ્નો પર AI એ પ્રમાણમાં સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું, પરંતુ જ્યારે પ્રશ્નો થોડા ‘ઓપન-એન્ડેડ’ (વિગતવાર સમજૂતી માંગતા) હોય, ત્યારે AI થાપ ખાઈ જાય છે.
ખોટા જવાબો પણ ‘પૂરા આત્મવિશ્વાસ’ સાથે પીરસાયા
અભ્યાસનું સૌથી ભયાનક પાસું એ હતું કે AI ચેટબોટ્સ ખોટા જવાબો પણ અત્યંત આત્મવિશ્વાસ અને મક્કમતા સાથે આપી રહ્યા હતા. સામાન્ય રીતે, કોઈ પણ AI પ્લેટફોર્મે પ્રશ્નનો સંપૂર્ણ સચોટ કે 100% પરિપૂર્ણ જવાબ આપ્યો નથી.
આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, અજ્ઞાત વિષયો પર ‘મને ખબર નથી’ અથવા જવાબ આપવાનો ઇનકાર કરવાનું કામ AI એ માત્ર બે વાર કર્યું હતું. બાકીના તમામ કિસ્સાઓમાં, તેણે ખોટી માહિતી પણ એવી રીતે રજૂ કરી કે વપરાશકર્તાને તે સાચી લાગે.
નિષ્ણાતોની સલાહ: AI પાસે લાયસન્સ નથી
આરોગ્ય નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે જનરેટિવ AI પ્લેટફોર્મ પાસે તબીબી સલાહ આપવાનું કોઈ લાયસન્સ કે પ્રોફેશનલ ડિગ્રી નથી. તે માત્ર ઇન્ટરનેટ પર ઉપલબ્ધ ડેટાના આધારે પેટર્ન બનાવે છે. લોકો જે રીતે આંધળો વિશ્વાસ કરીને દવાઓ કે સારવારના આંકડા AI પાસેથી મેળવે છે, તે મેડિકલ ઈમરજન્સી નોતરી શકે છે.
નિષ્કર્ષમાં, આ સંશોધન સ્પષ્ટ કરે છે કે ટેકનોલોજી ગમે તેટલી આગળ વધે, પરંતુ તે ક્યારેય જીવંત ડોક્ટરનું સ્થાન લઈ શકે નહીં. કોઈ પણ તબીબી સમસ્યા માટે AI ને પૂછવાને બદલે લાયકાત ધરાવતા તબીબની સલાહ લેવી જ હિતાવહ છે.




Leave a Comment