દિવાળીના તહેવાર પહેલાં જ મોંઘવારીમાં વધારો નોંધાતાં સામાન્ય પરિવારોના બજેટ પર દબાણ વધી શકે છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં જથ્થાબંધ મોંઘવારી દર વધીને 11.39% પર પહોંચી ગયો છે, જે છેલ્લા પાંચ મહિનામાં સૌથી ઊંચો આંકડો છે.
સરકારે 14 ઑક્ટોબરે આ આંકડા જાહેર કર્યા હતા. ઓગસ્ટમાં જથ્થાબંધ મોંઘવારી 9.92% હતી. ખાદ્યપદાર્થો, ઈંધણ, વીજળી અને કારખાનાંમાં બનતી વસ્તુઓના ભાવમાં વધારો આ પાછળનાં મુખ્ય કારણોમાં સામેલ છે. બીજી તરફ, છૂટક મોંઘવારી પણ ઓગસ્ટના 4.82%થી વધીને સપ્ટેમ્બરમાં 5.54% થઈ છે.
સપ્ટેમ્બરમાં જથ્થાબંધ મોંઘવારી કેમ વધી?
જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક (WPI)માં વધારો થવાનો અર્થ એ છે કે વેપારીઓ વચ્ચે મોટા જથ્થામાં વેચાતી વસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થયો છે. સપ્ટેમ્બરના આંકડા મુજબ, અનેક ક્ષેત્રોમાં મોંઘવારી વધી છે.
- જથ્થાબંધ મોંઘવારી: ઓગસ્ટમાં 9.92%થી વધીને સપ્ટેમ્બરમાં 11.39% થઈ.
- ખાદ્યપદાર્થો: મોંઘવારીનો દર 7.05%થી વધીને 8.66% થયો.
- ઈંધણ અને વીજળી: મોંઘવારીનો દર 22.93%થી વધીને 25.85% નોંધાયો.
- કાચો માલ: મોંઘવારીનો દર 7.76%થી વધીને 8.67% થયો.
- મેન્યુફેક્ચર્ડ પ્રોડક્ટ્સ: મોંઘવારીનો દર 8.37%થી વધીને 9.76% થયો.
પેટ્રોલ-ડીઝલ, ક્રૂડ ઓઇલ, ગેસ, કોલસો, ખાદ્યપદાર્થો અને ટેક્સટાઇલ સહિતનાં ક્ષેત્રોમાં ભાવવધારો નોંધાયો હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
રિટેલ મોંઘવારી પણ વધીને 5.54% થઈ
સામાન્ય ગ્રાહકો જે ભાવે વસ્તુઓ ખરીદે છે તેને છૂટક મોંઘવારી અથવા રિટેલ ઇન્ફ્લેશન કહેવામાં આવે છે. સપ્ટેમ્બરમાં તેનો દર વધીને 5.54% થયો, જ્યારે ઓગસ્ટમાં તે 4.82% હતો.
શાકભાજી અને અન્ય ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં વધારો છૂટક મોંઘવારીને અસર કરનારા પરિબળોમાં સામેલ છે. બટાકા, ડુંગળી અને ટામેટાં જેવી રોજિંદા વપરાશની વસ્તુઓ મોંઘી થવાથી ઘરખર્ચ વધી શકે છે.
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારાની અસર પણ પરિવહન અને ઉત્પાદન ખર્ચ પર પડી શકે છે. જોકે, જથ્થાબંધ મોંઘવારીમાં થયેલો વધારો તરત જ દરેક વસ્તુના છૂટક ભાવમાં એટલા જ પ્રમાણમાં દેખાય એવું જરૂરી નથી.
₹100ની વસ્તુ ₹111.39ની થઈ ગઈ, તેનો અર્થ શું?
જથ્થાબંધ મોંઘવારીનો દર 11.39% હોવાનો સરળ અર્થ સમજીએ. જો કોઈ વસ્તુનો જથ્થાબંધ ભાવ ગયા વર્ષની સરખામણીના સમયગાળામાં ₹100 હતો, તો સમાન વસ્તુનો ભાવ સરેરાશ ગણતરી પ્રમાણે આજે ₹111.39 થઈ શકે છે.
પરંતુ આ માત્ર સમજવા માટેનું ઉદાહરણ છે. દરેક વસ્તુના ભાવમાં 11.39%નો વધારો થયો હોય એવું નથી. અલગ-અલગ ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો કે ઘટાડો જુદો હોઈ શકે છે.



