કેન્દ્રીય ખાદ્ય મંત્રાલયે 1થી 15 ઓક્ટોબર સુધીના પ્રથમ પખવાડિયા માટે ઘરેલુ બજારમાં વેચાણ અર્થે 14 લાખ ટન ખાંડનો ક્વોટા જાહેર કર્યો છે. આ જથ્થામાં સ્વતંત્ર રિફાઇનર્સ માટેનો 1 લાખ ટનનો હિસ્સો પણ સામેલ છે. ગુરુવારથી શરૂ થઈ રહેલી નવી ખાંડ સિઝન ધ્યાને રાખીને સરકારે આ જાહેરાત કરી છે, જેથી તહેવારો ટાણે બજારમાં કૃત્રિમ અછત ઊભી ન થાય.
ખાંડ મિલો માટે વેચાણના કડક નિયમો લાગુ
સરકારે જાહેર કરેલા આદેશ મુજબ, ખાંડ મિલો માટે 15-15 દિવસના ક્વોટાનું પાલન કરવું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. મિલોએ તેમને ફાળવવામાં આવેલા ક્વોટામાંથી ઓછામાં ઓછો 45 ટકા જથ્થો પ્રથમ સપ્તાહમાં જ વેચવો પડશે, જ્યારે બાકીનો 55 ટકા સ્ટોક બીજા સપ્તાહમાં વેચવાનો રહેશે.
આ નિયમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મિલો દ્વારા થતી સંગ્રહખોરી રોકવાનો છે. જોકે, સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે જે મિલો ઓક્ટોબરમાં વહેલું પિલાણ શરૂ કરશે, તેઓ ક્વોટા ઉપરાંતની ખાંડ ઓક્ટોબર અને નવેમ્બર દરમિયાન પોતાની મરજી મુજબ ગમે ત્યારે વેચી શકશે.
દેશના ટોચના 3 ઉત્પાદક રાજ્યોને 83 ટકા સિંહફાળો
સમગ્ર દેશમાં પર્યાપ્ત સપ્લાય જાળવી રાખવા માટે મિલોને ફાળવાયેલા કુલ 13 લાખ ટન ક્વોટામાંથી 83 ટકા (અંદાજે 10.77 લાખ ટન) હિસ્સો દેશના ટોચના ત્રણ ખાંડ ઉત્પાદક રાજ્યોને સોંપાયો છે.
રાજ્યવાર ફાળવણી પર નજર કરીએ તો મહારાષ્ટ્રની મિલોને સૌથી વધુ 4.39 લાખ ટન, ઉત્તર પ્રદેશને 4.18 લાખ ટન અને કર્ણાટકની મિલોને 2.20 લાખ ટન ખાંડ વેચવાનો ક્વોટા અપાયો છે. આ ત્રણ રાજ્યો દેશની મોટાભાગની જરૂરિયાતો પૂરી પાડતા હોવાથી ત્યાંથી સપ્લાય ઝડપી બનાવવામાં આવશે.
સમય કરતાં વહેલું શેરડી પિલાણ શરૂ કરવાની મિલોની તૈયારી
આ વર્ષે શેરડીના પિલાણની મોસમ સામાન્ય સમય કરતાં વહેલી શરૂ થવાની શક્યતા છે. મહારાષ્ટ્રની ખાંડ મિલો 15 ઓક્ટોબરથી અને પશ્ચિમી ઉત્તર પ્રદેશની મિલો 20 ઓક્ટોબર પહેલાં જ શેરડીનું પિલાણ શરૂ કરવા માટે તડામાર તૈયારીઓ કરી રહી છે. નવી સિઝનની વહેલી શરૂઆત થવાથી બજારમાં નવી ખાંડની આવક પણ સમયસર શરૂ થઈ જશે, જેનાથી ઉપલબ્ધતા વધશે અને સપ્લાય ચેઇન વધારે મજબૂત બનશે.
સ્વતંત્ર રિફાઇનર્સ માટે વધારાના 1 લાખ ટનની મંજૂરી
ઘરેલુ બજારમાં ભાવ સ્થિર રાખવા માટે સરકારે સ્વતંત્ર રિફાઇનર્સને પણ રાહત આપી છે. અગાઉના બે ક્વોટાની જેમ જ આ વખતે પણ રિફાઇનરીઓને ઘરેલુ બજારમાં વેચાણ માટે 1 લાખ ટન ખાંડ ફાળવવામાં આવી છે. આ રિફાઇનરીઓને અગાઉ આયાતી કાચી ખાંડ પ્રોસેસ કરીને સ્થાનિક બજારમાં વેચવાની છૂટ આપવામાં આવી હતી, જેનો ઉપયોગ હવે વધારાની માગને સંતોષવા માટે કરવામાં આવશે.
નવરાત્રિ અને દશેરા પૂર્વે મોંઘવારી ડામવાનો માસ્ટરપ્લાન
ઓક્ટોબર મહિનામાં નવરાત્રિ, દુર્ગા પૂજા અને 20 ઓક્ટોબરે ઉજવાનાર દશેરા જેવા મોટા પર્વો આવી રહ્યા છે. આ તહેવારો દરમિયાન મીઠાઈ, બેકરી પ્રોડક્ટ્સ અને પીણાંના ઉત્પાદન માટે ખાંડની માગ સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચી જાય છે.
આ સમયે વેપારીઓ કે પ્રોસેસર્સ અછતનો લાભ ઉઠાવીને છૂટક બજારમાં ભાવ ન વધારે તે માટે સરકારે અગાઉથી જ જંગી જથ્થો બજારમાં ઉતારવાની વ્યૂહરચના અપનાવી છે.



